Peddelaar en vaareigenschappen

De vaareigenschappen van een kajak wordt niet alleen bepaald door de kajak zelf maar ook door de peddelaar die erin zit. Je kunt daarbij onderscheid maken tussen de fysieke kenmerken van een persoon en de techniek die hij of zij bezit.
Misschien ligt het niet zo voor de hand om dit te bedenken, maar deze aspecten kunnen beslist invloed hebben.
Dus bij het beoordelen van een kajak is het zinvol om ook stil te staan bij de verschillen tussen kajakvaarders.
Als gevolg van deze verschillen kunnen verschillende personen een van elkaar afwijkende beoordeling van een kajak geven. Als je daarbij niet ook de fysieke verschillen meeweegt in hun beoordeling kunnen makkelijk misverstanden ontstaan.

Koershouden & sturen
In het menu-onderdeel op deze site "koersvastheid en wendbaarheid" gaat het vooral over het ontwerp van de kajak en de invloed op de koersvastheid/wendbaarheid van een model.
Of een kajak nu koersvast of wendbaar is; je hebt dezelfde technieken tot je beschikking om een gewenste koers te varen:

  1. Met peddeltechniek. Daarvoor heb je de beschikking over boogslagen en opkanten.
    Hoe beter je deze technieken beheerst hoe beter je koers kunt houden zonder verdere hulpmiddelen.
    Het is wel zo dat het kajak-ontwerp je een handje helpt/ kan helpen: het is namelijk zo dat hoe scherper de kimmen van een kajak zijn, hoe beter deze reageert op opkanten.
  2. De variabele scheg. Door slim gebruik te maken van de scheg kan je de kajak naar wens laten oploeven of afvallen. Er bestaan kajak's die zo ontworpen zijn dat dit kan. Als je een breed inzetbare kajak zoekt is het zinvol kajak's te zoeken die deze mogelijkheid hebben.
  3. Een roer. Dit is voor gebruik op zee niet iets dat ik adviseer. Op een andere plek in deze website ga ik nog in op de eigenschappen en gebruik van een roer.

Gewicht
Het gewicht van een kajakvaarder is het meest voor de handliggende punt dat de eigenschappen kan beïnvloeden. Het beste is het om dit met voorbeelden toe te lichten.

  • Als iemand met een laag gewicht in een kajak stapt die een redelijk volume en een tamelijk V-vormige bodem heeft, dan zal deze peddelaar in die kajak hoog op het water drijven. De primaire stabiliteit kan dan als laag worden ervaren omdat de hoogliggende kajak makkelijk kant totdat één van de V-vormige bodemvlakken vlak op het water ligt. Pas op dat moment ligt de kajak stabiel. Maar in de rechtop-positie voelt de stabiliteit wiebelig.

    Als er nu een veel zwaarder persoon in deze kajak stapt dan ligt de V-vormige bodem waarschijnlijk onder water. Daardoor voelt de betreffende peddelaar helemaal niets meer van de lage primaire stabiliteit omdat de V-vormige vlakken beide onder water zitten.
  • Topzwaar. Als iemand met een hoog gewicht in een laagvolume kajak stapt is het heel waarschijnlijk dat die kajak als instabiel wordt ervaren omdat de kajakker in deze kajak topzwaar is.
  • Het omgekeerde kan ook: stel dat je vaart als lichtgewicht persoon in een volumineuze kajak waarin een veel zwaardere kajakvaarder kan varen, dan drijf je hoog met je kajak op het water en ben je een mooi object waar de wind tegen aan blaast. De wind kan ervoor zorgen dat je de kajak onbestuurbaar vindt. Een kajak die niet erg gehoorzaam reageert op stuurslagen en opkanten. Mogelijk dat de kajak zelfs ernstige neiging tot afvallen vertoont.

Lengte
Een lange persoon, of een persoon met een lang bovenlichaam kan in een kajak topzwaar zijn. Zeker als die persoon vrij licht is en in een laag-volume kajak zit.

Als je dit omdraait en een korte-vaarder in een volumineuze kajak bekijkt, dan heeft deze persoon zeer waarschijnlijk in de ruime kuip niet genoeg contact en vindt de kajak moeilijk bestuurbaar.

Lengte kan ook effect hebben op het comfort dat je in een kajak ervaart. Daar komen we elders in deze site op terug. Denk daarbij aan lange benen en voetmaat.

Leeftijd
Dit is een gevaarlijk onderwerp. Er zijn waarschijnlijk veel personen die op latere leeftijd een minder soepele rug of heupen hebben. Uitzonderingen zijn er natuurlijk ook.
Maar er zullen ook personen bestaan die van nature minder soepel zijn. Kajakken hoeft geen probleem te zijn als je maar de juiste kajak aanschaft.

  • Een persoon met een minder soepele rug of heupen zal een kajak als minder stabiel ervaren als iemand die nog zeer soepel is.
  • Omdat het opkanten ook minder makkelijk gaat met stramme heupen zal een kajak ook minder bestuurbaar lijken als je boogslagen maakt.
  • Daaraan verwant is het eskimoteren: iemand met soepele heupen zal makkelijker kunnen eskimoteren. Terwijl iemand anders de kajak als moeilijk te rollen ervaart.

Misschien zijn er nog andere lichamelijke verschillen tussen peddelaars die hier niet zijn vermeld. Het belangrijkste is echter om je te realiseren dat er lichamelijke verschillen kunnen bestaan die tot een verschillende beoordeling kunnen leiden. Daarmee kan je de eigenschap beter begrijpen en mogelijk ook tot een betere keus voor een kajak komen.

Stellingen

Elke zeekajak heeft voor en nadelen.

De meeste zeekajakkers kopen eerst een kajak en gaan dan een test erover lezen

Elk kajak-ontwerp is een compromis

Als de kajak je goed past kan je wennen aan de minpunten

Een kajak wordt veel beter als je de kajak aanpast aan je lichaamsbouw

Je hoeft geen kajak-test te lezen; je kunt een kajak makkelijk zelf testen.