Zeekajak kiezen:

Eisen en wensen.

Inleiding
Als je een zeekajak wilt aanschaffen dan krijg je te maken met een aanbod van vele verschillende merken en modellen waar je uit zou kunnen kiezen. Ze zien er allemaal verschillend uit en hebben ook andere eigenschappen. Kortom, kiezen is niet gemakkelijk.

Als hulp bij het maken van een keuze vind je hier, ter overdenking, een overzicht van eisen en wensen.

Je moet bij het maken van een keus vooral in het oog houden dat het om jezelf gaat : wat wil ik?; wat kan ik? ; wat is mijn lichaamsbouw? ; hoe ruim is het budget? ; enz.

Hier geldt zeker het devies zoals Klaas Hofman van Kanocentrum Wirdumerklap dat mooi verwoordt:

De beste kajak bestaat niet! Het gaat om de juiste kajak bij de juiste persoon!

Toepassing

  • Wat voor soort tochten wil je varen. Dagtochten, weekendtochten met kampeeruitrusting, of wil je expeditietochten van enkele weken varen.
    Als je meestal dagtochten vaart is het waarschijnlijk verstandiger om daar je keus op te baseren. Als je echter expedities wilt varen moet je een kajak met veel volume kiezen. Houd er dan wel rekening mee dat een kajak met veel volume in lege toestand moeilijk te varen kan zijn in slechtere weersgesteldheid.
  • Op wat voor water ga je varen: op zee of op binnenwater (rivieren, meren en slootjes)

Eigenschappen

  • Je moet vooral lekker zitten. Geen slapende benen, pijn in de rug of iets dergelijks. Dit moet je vooral in een uitgebreide testvaart beoordelen. Vaar liefst een grote tocht in de kajak die je op het oog hebt, maar minimaal 1 uur.
  • Kan je voldoende ver naar achteren buigen (bijv. bij eskimoteren of bepaalde manoeuvres) zonder de rug te bezeren.
  • De stabiliteit moet zodanig zijn dat je je niet instabiel voelt, ook niet als het weer verslechtert en er golven staan. Aangezien dit een zeer persoonlijk onderwerp is en afhankelijk van je vaardigheid en evenwichtsgevoel is het belangrijk om een lange proefvaart op zee te houden
  • Een zeekajak moet je ook in een moeilijke zee kunnen beheersen. Denk aan plotseling opstekend slecht weer. Je moet voorbereid zijn op onverwacht slecht weer.
  • Snelheid. Op zich is een hoge snelheid niet echt van belang want de veiligheid staat voorop. Er zijn natuurlijk situaties waarin snelheid gemakkelijk is: een scheepvaartroute oversteken, het getij halen. Maar toch zijn dit allemaal zaken die je ook kan plannen als je minder snel bent.
    Het kan natuurlijk zijn dat je graag snel wilt varen, maar dan moet je eigen vaardigheid dat toelaten, zodat je in moeilijker omstandigheden niet in de problemen komt. Snelle kajaks zijn vaak ook minder stabiel
  • Eskimoteren: Er vanuit gaande dat je die kunst meester bent, moet het natuurlijk zo zijn dat dit ook lukt in de kajak die je op het oog hebt. Ook dit is persoonlijk en hangt er van af hoe goed je kunt eskimoteren en hoe soepel je zelf bent.
  • De zit: je moet goed heup en kniecontact hebben. Zie hiervoor ook het artikel "to sit or not to sit"
  • Koersstabiliteit: daarin zijn grote verschillen per type kajak. Het hangt van je eigen wensen af of je een kajak zoekt die wendbaar is dan wel één die eigenlijk vooral rechtuit wilt gaan.

Afmetingen en volume

  • Het gewenste volume van een kajak is afhankelijk van wat je met de kajak wilt ondernemen: met als uitersten: dagtochten en lange toertochten met bepakking.
  • Let ook op je postuur. Als je klein bent kan je problemen hebben om een grote, brede kajak te mannen.
  • Veel voorkomende afmetingen van zeekajaks zijn: breedte tussen 52 en 65 cm. lengte tussen 485 - 550 cm. Qua volume vind je kajaks tussen 400 liter en 800 liter. Uitzonderingen met meer volume bestaan ook.

Het uiterlijk

  • vorm en model
    • De keuze voor het uiterlijk van een kajak is zeer persoonlijk, maar mag wel degelijk een rol spelen. Geadviseerd wordt echter om het uiterlijk als laatste keuze-criterium te gebruiken voor de keus uit 2 of meer kajaks .
    • Advies: de keuze voor een kajak die je mooi vindt mag nooit ten koste gaan van je veiligheid op zee. Maar dat hangt weer af van de moeilijkheidsgraad van het water waar je met de zeekajak wilt gaan varen.
  • kleur
    • Veilige kleuren zijn: geel, rood en oranje
    • Elke kleur heeft zijn eigen lichtomstandigheden waarin hij goed zichtbaar is.
    • De veiligste combinatie lijkt een oranje dek op een gele romp.
    • Maar ook bij de kleur spelen persoonlijke omstandigheden mee. Misschien heb je goede redenen om voor een andere, in jouw ogen mooiere, kleur te kiezen. Bijvoorbeeld omdat je een vaargebied hebt waar kleur minder belangrijk is.

Technisch uitvoering

  • Welke materialen zijn toegepast: polyester, dioleen, kevlar-carbon, dynema enz. Vraag ook na of je eventueel een noodreparatie kunt uitvoeren aan de constructie van de kajak die je op het oog hebt.
  • Is de naad tussen dek en romp ook aan de buitenzijde versterkt?
  • Het dek moet geheel of plaatselijk zodanig versterkt zijn dat je X-reddingen kunt uitvoeren en achterop het dek kunt zitten
  • Ook de bodem moet zodanig versterkt zijn dat hij wat kan hebben als je eens een steen of iets dergelijks raakt. Je kunt ook nadenken over repareerbaarheid onderweg. Kan je bijvoorbeeld een kevlar-romp provisorisch repareren?
  • Waterdichte schotten en luiken: de kajak mag niet lekken. Er zijn verschillende typen luiken: kleine ronde luiken (VCP), grote ronde, Finse luiken, grote ovale rubberluiken en polyester luiken met rubbers. De meest probleemloze luiken zijn de kleine ronde VCP luiken. De grotere, ovale luiken voldoen goed als ze goed zijn ingebouwd, maar je moet wel zorgvuldig te werk gaan bij sluiten. De polyester luiken voldoen goed als je ze zorgvuldig sluit en goed onderhoud aan de rubbers pleegt.
  • Voetensteun: staat het voorschot op maat en is het uitgerust met een voetpomp?
  • Achterschot liefst direct achter het zitje om de kuipruimte waarin water kan komen zo klein mogelijk te houden.
  • Derde compartiment ("dag-luik") achter het zitje waarin je onderweg nog bij kunt.
  • Kuipgrootte. Het meest veilig is een hele kleine kuip-opening waarin je als met een schoenlepel instapt. Met een dergelijke kuip is de kans kleiner dat een brekende golf het spatzeil losdrukt en ook is het uitvoeren van een X-redding minder beschadigend voor het spatzeil. De keuze voor een bepaalde kuipgrootte is echter ook persoonlijk en afhankelijk van je lichamelijke gesteldheid.

Uitvoering

  • Grijplijnen (minimaal 6mm dik) van voor- tot aan de achterpunt
  • De touwdoorvoeren moeten zo sterk zijn dat je er redelijk veel kracht op uit kunt oefenen zonder dat het touw er uitschiet of de doorvoer breekt.
  • De grijplijnen moeten ook aan 2 zijden tot aan de kuip lopen, maar niet langs de kuiprand
  • Elastieken op voordek voor waterkaart en op achter- en/of voordek voor een deelbare reserve peddel.
  • Enkellijnige toggles om afknellen van vingers te voorkomen.
  • De afstand tussen kuiprand en dek moet zo groot zijn dat je vingers niet knel kunnen zitten
  • Een variabele scheg wordt aanbevolen om energie te sparen die je anders moet gebruiken voor koerscorrecties als de kajak oploeft of afvalt. Houd er echter rekening mee dat je een kajak, als de scheg bijvoorbeeld onderweg defect raakt, ook nog zonder scheg moet kunnen beheersen qua koerscorrecties.
  • Schegbediening op een plaats waar hij goed te bedienen is (liefst zonder de peddel los te laten) en waar hij goed zichtbaar is.
  • Kompas op het voordek dat goed afleesbaar is.

Veiligheid

Veel punten zijn een afgeleide van al behandelde punten.

  • Veilige kleur voor optimale zichtbaarheid op zee
  • Schotten en luiken vereist
  • Grijplijnen, zoals boven omschreven
  • Enkellijnige draagklossen/toggles
  • Volume van het zitcompartiment zo klein mogelijk zodat er zo weinig mogelijk water in kan komen.
  • Het achterschot zo dicht mogelijk achter het zitje tbv snel leeghozen bij X-redding
  • Goed kunnen eskimoteren in de betreffende kajak
  • Goed hanteerbaar bij een X-redding
  • Optioneel: kan je een persoon, die zijn kajak kwijt is geraakt, op het achterdek vervoeren.

Kosten

  • Alle waar naar zijn geld. Niet ieders budget is gelijk. Mijn invalshoek is dat het niet verstandig is om op de aanschafprijs te bezuinigen, als dat ten koste gaat van de kwaliteit en veiligheid op zee. Je kunt ervan uitgaan dat een goede kajak, bij zorgvuldig gebruik, minstens 10 jaar mee gaat. Als je het zo bekijkt vallen de kosten wellicht mee. Het advies is om voor je veiligheid te kiezen.
Als je geinteresseerd bent in hoe ik persoonlijk een zeekajak kies (heb gekozen): klik dan hier

Stellingen

Elke zeekajak heeft voor en nadelen.

De meeste zeekajakkers kopen eerst een kajak en gaan dan een test erover lezen

Elk kajak-ontwerp is een compromis

Als de kajak je goed past kan je wennen aan de minpunten

Een kajak wordt veel beter als je de kajak aanpast aan je lichaamsbouw

Je hoeft geen kajak-test te lezen; je kunt een kajak makkelijk zelf testen.